سعدی وراز و رمزش (قسمت دوم)
ای گل خوشبوی ، اگر صد قرن بازآید بهـــــار
مثل من ، دیگـــــر نبینــی بلبل خوشگوی را
سعدی متعبّد و مومن ،آزاد اندیش ،نصیحت گو و عارف،عاشق پیشه و زیبا پرست.
اکنون در میان آنها سعدی واقعی کدامست؟
ناگزیر به این نتیجه می رسیم که مجموعی از آنهاست
با یک آلیاژ ملمّع اندیشه ، و چون او بیش از هر گوینده دیگر سخنگوی (مجموعیّت ) قو�
ایرانی است پس در واقع هر چه در اوست بر میگردد به مردم ایران .
ایران ترک زده .مغول زده .و زده های دیگر :دریک کلمه می توان گفت : ایران تاریخ زده.
سعدی جنبه های برجسته ای از نبوغ و روح و نیازایرانی را در خود منعکس دارد.
و از این رو گسترده تر از بقیه آن سه تن در این هفت قرن در جامعهء ما حضور داشته است.
اگر چه طی این پنجاه سال اخیر کمی کمتر از آنچه حقّ او ست مورد عنایت بوده .
زیرا ایرانی بر اثر آشنائی با افکار متجدّدانه از بازدید چهره خود در این آینه قدری احساس خستگی می کرده و بدنبال سیمای تازه ای می گشته.
و ازخود می پرسیده: ایاهنوز من احتیاج به نصیحت شدن دارم؟
ادامه دارد.
( دکتر محمد علی اسلامی ندوشن )